HACCP NIEUWS
LEGIONELLA



laatste wijziging: 12 januari 2001





Wat is Legionella?

 Legionella is een bacterie die een ziekte kan veroorzaken indien aanwezig in het leidingwater.
De bacterie kwam in 1999 in het nieuws doordat op de flora een groot aan tal mensen ziek werden. Een aantal overleden zelfs aan de ziekte.
Tegenwoordig moeten alle bedrijven, festiviteiten etc een Legionella-plan hebben om herhaling te voorkomen.

terug






Wanneer vindt besmetting plaats

 Legionella is geen pathogeen micro-organisme die wordt geassocieerd met voedsel omdat infectie plaatsvindt d.m.v. inademing.
Toch kan ook Legionella een potentieel gevaar zijn voor operators die aan aerosolen (vochtdeeltjes in de lucht) worden blootgesteld. Bijvoorbeeld tijdens het schoonmaken van de fabriek.
Andere bekende oorzaken zijn ventilatiesystemen en air-conditioning.

De legionella bacterie vormt pas een probleem als zij zich kunnen vermenigvuldigen. Dit kan gebeuren in water met een temperatuur tussen de 25 en 55 °C.
Hierbij kunnen grote aantallen bereikt worden als het water langere tijd stilstaat.
Sterke doorstroming kan aangroei van de bacterie voorkomen.
Als het water niet overal goed kan doorstromen (dode hoeken) bestaat het gevaar dat hier verdere groei kan optreden.
Besmetting vindt plaats via de langen door minddel van inademen van de bacerie in nevel, zoals een douche.
Het drinken van water is geen risico.

terug





Ziektebeeld

Verschijnselen zijn 2-5 dagen griepachtige verschijnselen.
In de ernstige vorm (veteraneneiekte) begint de ziekte na 2-10 dagen met hoofdpijn, spierpijn, ziekgevoel, gevolgd door een longontsteking met hoge koorts.
De ziekte kan zeer ernstige gevolgen hebben, maar is te behandelen, mits tijdig geconstateerd.
Behandeling vindt plaats door middel van antibiotica.

Besmetting met de Legionella bacterie kan leiden tot ernstige longontsteking. Met name oudere mensen kunnen hieraan overlijden.
De eerste klachten kunnen zich openbaren in de vorm van hoge koorts, luchtwegklachten, diarree, gebrek aan eetlust, spierpijn, buikpijn en verwardheid.
Als er tijdig kan worden begonnen met antibioticum is de kans op herstel het grootste.
De kans dat zich daardwerkelijk legionellose ontwikkeld is klein bij gezonde mensen. De gevolgen kunnen ook beperkt blijven tot griepverschijnselen. Over het algemeen zijn oudere mensen eerder het slachtoffer van deze ziekte.
In dit geval zijn er echter ook onder niet-risico groepen slachtoffers gevallen. Het is daarom nodig te kijken of er sprake is van een agressievere stam van de bacterie.


 terug



Voorkomen van Legionella
Legionella gedijt goed in water van 20-55 graden.
Het is daarom van belang dat installaties die warm water produceren en transporteren goed worden aangelegd. Goede doorstroming is essentieel. Dode hoeken in leidingen e.d. kunnen de oorzaak zijn dat de bacterie zich kan ontwikkelen.
Daarnaast zijn waterleidingbedrijven verplicht om de watertemperatuur goed te regelen. Waterboilers moeten altijd op een temperatuur van boven de 60°C worden gehouden om problemen te voorkomen. In bejaartehuizen is die norm zelfs 65 graden.
Indien de regels in acht worden genomen is de kans dat Legionella zich kan ontwikkelen zeer klein.
Op dit moment wordt bekeken of de regelgeving verder moet worden aangescherpt. Bijvoorbeeld dat de watertemperatuur bij warm-watersystemen op alle tappunten minimaal 60°C moet zijn. Het gaat o.a om centrale warmwatersystemen in flatgebouwen.



Voorkomen van legionella in huis:
  • zorg voor afstellen van het water van minimaal 60°C. Let op boilers en combiketels met voorrraadvat!
  • na afwezigheid thuis van enkele weken kunt u voor de zekerheid de douche goed laten stromen.

terug





Legionella uitbraak in Nederland
Allen bezochten de Flora
dd. 18-3 zijn 13 mensen gestorven aan de gevolgen van een legionella besmetting.
Het aantal zieken is opgelopen tot 200. Bij 54 personen is de ziekte vastgesteld.
Mogelijke oorzaak
Men denk dat de bacterie zich mogelijk in de waterfonteinen heeft bevonden.
Een andere mogelijkheid is dat de bacterie zich heeft verspreid tijdens het bevochtigen van de planten.
De incubatietijd van de ziekte is ca. 10 dagen. Aangezien deze periode is verstreken worden geen nieuwe ziektegevallen meer verwacht. Een aantal mensen die in het ziekenhuis liggen worden nog beademd en zijn er ernstig aan toe.


 terug










Andere uitbraken van Legionella

Hoewel de Legionella bacterie in Nederland niet veel aandacht krijgt zijn er dikwijls problemen met deze bacterie.
Eind januari zijn 2 mensen in Melbourne (australie) met de ziekte opgenomen in het ziekenhuis.
De ziekte werd teruggetraceerd naar de koeltorens van een fabriek.
In augustus-december 1998 zijn 7 gevallen in Benidorm (Spanje) gemeld. Allen tussen 50-77 jaar. De man van 77 jaar is aan de gevolgen overleden.
De oorzaak van de besmetting moet nog definitief worden vastgesteld.

terug
Voor dit document is gebruik gemaakt van o.a de brochure 'Legionella' van het ministeria van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.

Copyright © 2001, Food Quality Plus, The Netherlands, All rights reserved.
Webdesign by Food Quality Plus , © 1998-2001